De pastorie in Hoofddorp vertelt weer haar eigen verhaal
De Pastorie is één van de 9 Rijksmonumenten van Hoofddorp
Het monument staat aan de Hoofdweg in Hoofddorp en komt uit 1859. Het was het huis van de predikant van de Protestantse Hoofdvaartkerk, die ernaast staat. De Pastorie is onderdeel van de “groene oase”: een bijzonder in groen omzoomd stukje dorpsgezicht dat bestaat uit de Hoofdvaartkerk, Pastorie en begraafplaats. Gebieds- en vastgoedontwikkelaar Timpaan kocht de Pastorie in 2021 om het te herontwikkelen.
Samen met de gemeente onderzochten ze de monumentale waarden van het pand. Daarna startte de renovatie. Oorspronkelijke vloeren, plafonds, versieringen en weggetimmerde historische schouwen kwamen weer tevoorschijn. Bij elke vondst gingen Timpaan en de gemeente na: wat betekent dit voor het verhaal van het gebouw? Na het strippen van het monument, startten ze met herstellen en vernieuwen.
Kleur als sleutel tot het verhaal
De voorgevel was dampdicht gestuct en geschilderd. Die dampdichtheid zou bij verduurzaming voor problemen zou gaan zorgen. Daarom moest het stuc- en schilderwerk verwijderd worden. Hiervoor is kleurhistorisch onderzoek naar het “kleurverhaal” van het pand gedaan. Zo kon de buitenste laag weg, maar bleef het verhaal van het gebouw bewaard. Daarbij werd laag voor laag oude verf weggehaald van de gevel. Onder de witte verf kwamen verrassende kleuren tevoorschijn: een zalmroze gevel met groene accenten rond de ramen en dakranden. De pastorie was oorspronkelijk dus veel gekleurder dan gedacht. In de 19e eeuw gebruikte men juist kleurcontrasten om architectonische details te benadrukken. Pas later, vanaf de jaren zestig, werden veel monumenten wit geschilderd. Zo ook de Pastorie.
Amsterdamse Architect Bakker ontwierp het pand in de eclectische bouwtrant. Dat is een architectuurstijl uit de 19e-eeuw waarbij de architect verschillende stijlen combineert. Door de oude kleuren terug te brengen, zijn de ‘eclectische’ details van het gebouw veel beter zichtbaar. De keuze om de kleuren te herstellen was spannend. Achteraf blijkt het juist een van de sterkste keuzes (en meest zichtbare) van de restauratie.
Geen woonhuis meer, maar een psychologenpraktijk
De zoektocht naar een nieuwe functie voor het pand was grondig. Er werd gekeken naar appartementen, kantoren en zelfs een huisartsenpraktijk. Timpaan wilde voor de Pastorie graag een maatschappelijke functie. Uiteindelijk bleek een psychologenpraktijk het beste te passen bij de bestaande indeling van het gebouw. Deze bestemming past ook goed bij de eigenschappen van het pand. Er was daarom een minder grote verbouwing nodig.
Timpaan moest wel met verschillende dingen rekening houden om de psychologenpraktijk mogelijk te maken. Het gebouw wordt nu namelijk veel intensiever gebruikt dan toen het nog een woonhuis was. Ook gelden andere eisen voor zorgpraktijken dan voor woningen. Denk aan toegankelijkheid, (geluids-)isolatie en duurzaamheid. Juist die combinatie van oud en nieuw maakte het project interessant.
De herontwikkeling van de Pastorie maakt deel uit van een groter gebiedsplan. Achter het monument komen zorgwoningen en een huisartsenpraktijk. De nauwe samenwerking met de gemeente is ook hier belangrijk. Samen moeten ze ervoor zorgen dat de nieuwe gebouwen bij de Pastorie passen. De Groene Oase moet in balans blijven.
Erfgoed beweegt mee met de tijd
Dit project laat zien dat monumentenzorg verder gaat dan simpelweg bewaren. Het gaat om begrijpen en opnieuw betekenis geven. Door de combinatie van historisch onderzoek, kleurherstel en een nieuwe functie heeft de Pastorie haar verhaal teruggekregen. Én het gebouw kreeg een tweede leven. Zo kan erfgoed meebewegen met de tijd, zonder zijn identiteit te verliezen. Dit was mogelijk door de nauwe samenwerking tussen Timpaan, de gemeente en verschillende specialisten.
